Blog Aad Koster

Over goed toezicht praten is heel makkelijk, het goed doen is heel moeilijk

Onlangs hebben we als NVTZ een speciale pagina op onze website ingericht over de coronapandemie en wat dat betekent voor ons als toezichthouders. Ik hoop dat u, als lid van onze vereniging, uw voordeel doet met deze pagina. Maar ook dat u ons laat weten wat u mist of wat u op deze pagina zou willen aanvullen vanuit uw eigen ervaring.

Graag wil ik u meenemen in mijn eigen ervaring als toezichthouder in deze bijzondere tijd. Ik ben lid van twee raden van toezicht in de VVT-sector, waarbij bij één zorgorganisatie als voorzitter. Wellicht herkent u dat en ik nodig u graag uit om uw ervaringen met ons en onze collega-toezichthouders te delen.

Bij het uitbreken van de coronacrisis was het uiteraard snel acteren en schakelen. Natuurlijk staan de verpleegkundigen, de verzorgenden, de artsen en alle anderen die dagelijks met de cliënten werken, in de frontlinie. Maar zeker ook van de bestuurders wordt veel verwacht. Zij moeten leiding geven in deze crisis, zijn verantwoordelijk voor een goede communicatie naar de cliënten en hun naasten, naar de medewerkers, maar ook naar diverse stakeholders en naar de (lokale of regionale) samenleving waarin de organisatie opereert. Bestuurders moeten regelen dat er voldoende beschermingsmiddelen, testen, ICT-ondersteuning en afzonderlijke covid-ruimtes zijn. En er moet stevig worden samengewerkt en afgestemd met andere zorgorganisaties in de regio. En tegelijkertijd wordt er ook van hen verwacht dat zij om kunnen gaan met ingrijpende ethische en morele vraagstukken, die zich bijvoorbeeld in de ouderenzorg afspelen met betrekking tot het sluiten van verpleeghuizen voor extern bezoek.

Vaak gaat het bij het functioneren als toezichthouder over de juiste balans vinden tussen nabijheid en op afstand. Dat is bij zo’n ingrijpende crisis best wel lastig. Enerzijds wil ik graag zien en volgen hoe de organisatie en de bestuurders met deze crisis omgaan. Welke beslissingen worden genomen en op basis van welke overwegingen? Hoe wordt omgegaan met de belangen van de cliënten en medewerkers? Wat is de impact op de kwaliteit, op de veiligheid, maar ook wat zijn de financiële consequenties op de korte en de langere termijn? Een RvT wordt ook geacht aandacht te geven aan het maatschappelijk belang, welke impact heeft het omgaan met deze crisis voor dat belang? Tegelijkertijd wil ik, nu de zorgprofessionals en de bestuurders 24/7 op topniveau moeten presteren, hen niet te veel voor de voeten lopen. In beide raden van toezicht waaraan ik deelneem, hebben we met de bestuurders goede afspraken kunnen maken. We continueren onze vergaderplanning (weliswaar op afstand via het beeldscherm) en worden tussentijds met regelmaat geïnformeerd over dilemma’s, genomen maatregelen, belangrijke besluiten en consequenties. Daarbij spreken we ook over bijzondere ervaringen (snellere invoering digitalisering, intensievere samenwerking in de regio, minder bureaucratie, om er maar een paar te noemen), die we kunnen meenemen naar de periode na de coronacrisis. En we zijn snel oproepbaar voor een luisterend oor, klankbord of om noodzakelijke besluiten te nemen.

Belangrijk in dit alles is, dat de RvT vertrouwen heeft in het vermogen, de competenties, de kennis en kunde van de bestuurders om met hun organisatie met deze crisis om te gaan. Improvisatie, creativiteit, flexibiliteit, daadkracht, durf (ook om fouten te kunnen maken), transparantie en empathie zijn hierin enkele sleutelbegrippen die een belangrijke rol spelen.

En ik vind dat dat ook voor toezichthouders geldt. Eén van mijn favoriete NVTZ-publicaties is “Mandaat en moeras” van de commissie Legemaate. Daarin wordt naar mijn mening goed beschreven hoe we als toezichthouders met vraagstukken als dit soort crises zouden kunnen omgaan. De publicatie eindigt als volgt: ”Over goed toezicht praten (en schrijven) is heel makkelijk, het goed doen is heel moeilijk.”

Ik wens u heel veel wijsheid in uw rol als toezichthouder. En blijf gezond!

Aad Koster, voorzitter NVTZ



 

Home
Wie we zijn
Wat we doen
Actueel
Themabank
Opleidingen
Goed Toezicht
Inloggen